Het Friese Klanksysteem Terug naar Fries.

Het (westerlauwerse) Fries verschilt van het Nederlands in woordenschat, in grammatica en in klanksysteem. 1 2 3 4

Zoals het Nederlands heeft het een vier-treden systeem van korte klinkers:
y           oe  
  i       o   u  
    e          
      a          

en van lange en tweeklanken, waarbij het dan nog toevoegt ai en de drieklank iuw:
                         
    ee   oo         iuw     eu
              ij   au   ui  
      aa       ai          

Bovendien heeft het Fries echter een aantal 'gedraaide' tweeklanken:
ie           oe   ue
  ea   eo   oa      
             
                 

en de 'gebroken' evenbeelden daarvan:*
i           uo   ju
  e       o      
                 
                 
evenals drie 'gerekte' klinkers:
ii        
* De tekens i, e, o horen niet tot de normale spelling.

Met zeventien klinkerfonemen meer dan het Nederlands, kan men dit een 'rijk' klinkersysteem noemen.

Er moet worden opgemerkt dat andere Friese dialecten geheel andere, maar toch ook rijke klinkersysteemen vertonen. Voor een mogelijke oorzaak van die 'rijkdom' zie Een fonologische ramp.