| articles |
singulier |
genre commune |
|
de, 'e |
| |
|
neutre |
|
it, 't |
| |
indéfini |
toutes genres |
|
in |
| |
pluriel |
toutes genres |
|
de |
| substantifs |
singulier |
genre commune |
|
les, fyts, ko, boer, winkel,
kast, reis, buorren, grammatika, sûker, tee,
tsiis, doar, holle, jas, pet, tsjerke, wiette,
dei, moarn, skoalle, wei, heit, jierdei, mem,
sneon, wike, besite, broer, frou, man, oefening,
skoalmaster, suster, wrâld, buorman, Fries,
hûn, jonge, protte, taal, tiid, oere, pit,
tafel, tún, bouwer, kant, pake, strjitte, winst,
famylje, ierde, neef, ein, fleanmesine, mul,
reizger, rym, stoel, iene, trui, oersetting |
| |
|
neutre |
|
hûs, wurd, waar, bern,
skiep, feest, jier, wurk, jiskfet, bêd, ljocht,
mês, sin, waar, jild, plak, regear, stik, doel,
lân, noarden, suden, wurd, ding, each,
feilichheidsrym, nûmers, swimfest, hier, nûmer,
papier, resultaat |
| |
diminutif |
neutre |
|
hompke, bytsje, famke,
eintsje, fekje, suertsje |
| |
pluriel |
toutes genres |
|
weinen, wurden, doarren,
froulju, bern, skiep, lêstekens,
spaasjes, dagen, lju, minsken,
beammen, sinesapels, stuollen, huzen, eagen,
meter, druvesûkers, hannen, hynders |
| adjectifs |
|
|
|
goed, âld, jong, nij, drok,
fol, min, fier, sêd, wiet, mâl, lang, koart,
aardich, eigen, Frysk, grut, heech, lêstich,
maklik, skjin, smoarch, betiid, kâld, let,
moai, siik, lúks, oar, ryk, stikken, stil, frij,
los, wier, benaud |
| |
décliné |
|
|
nije, tichte, ferline, hiele,
lytse, oerstallige, djoere, oare, rjochte,
bêste, elke, nuete, krekte, orizjinele,
sprutsene |
| |
comparatif |
|
|
fierder, âlder, moaier |
| pronoms |
personal singulier |
nominatif |
1e personne |
ik |
| |
|
|
2me personne |
do, [polite:] jo |
| |
|
masculin |
3me personne |
hy, [enclitic:] er,
dy |
| |
|
féminin |
3me personne |
se |
| |
|
acc./datif |
1e personne |
my |
| |
|
|
2me personne |
dy |
| |
|
masculin |
3me personne |
him |
| |
personal pluriel |
nominatif |
1e personne |
wy |
| |
|
acc./datif |
1e personne |
ús |
| |
|
touts les cas |
2me personne |
jim |
| |
|
nominatif |
3me personne |
se, hja, dy |
| |
|
acc./datif |
3me personne |
se |
| |
indéfini |
|
|
it, men, ien, wat, sels, elk,
alles |
| |
|
pluriel |
|
sokken |
| |
possessif |
singulier |
1e personne |
myn |
| |
|
|
2me personne |
dyn |
| |
|
masculin |
3me personne |
syn, [nominal
use:] sines; jins |
| |
|
féminin |
3me personne |
har |
| |
|
pluriel |
1e personne |
ús,
[nominal use:] uzes |
| |
|
|
2me personne |
jim |
| |
|
|
3me personne |
har |
| |
réfléchi |
|
2me personne |
jo, dy |
| |
|
|
3me personne |
jin |
| |
distributif |
|
|
|
| |
démonstratif |
genre commune |
|
sa'n, dy |
| |
|
neutre |
|
dat, dit, soks |
| |
|
pluriel |
|
sokke, dy, it, dizze |
| |
interrogatif |
|
|
hoe, wat, hokker, hoe,
wannear, wêr, wa, wa2
, |
| |
relatif |
|
|
wêr't, dêr't, dy't, wat |
| noms de nombre |
|
|
|
ien, twa, trije, fjouwer,
folle, fiif, beide, seis, sân, acht, fjirtich,
fyftich, santich, njoggen, alle, tsien, alve,
guon, mear, safolle, tolve, allegearre, trettjin,
fjirtich, fjirtjin |
| adverbes |
|
|
|
ek, dan, no, noch, gau, grif,
hjir, hjoed, net, sa, wis, wol, aanst, dêr,
dêrfan, mar, tegearre, der, derom, dochs, efkes,
fuort, krekt, mar, moarn, wakker, al, wer, benei,
better, derút, dus, faak, op
't heden, lyn, nea, tichterby, tige, wol, altyd,
dêrom, faak, fansels, graach, hielendal, thús,
wei, ynoarder, bûten, der ôf, earst,
efkes, jûns, middeis, moarns, oars, ôf, sels, dêr,
derfoar, op't lêst, lyk, neat, salang, allinne,
boppe, dêrnei, faaks, hast, dêr hinne, lâns,
mar ris, ûnder, ynienen, samar, ûnderweis,
dermei, hieltyd, nearne, oarsom, werom |
| |
comparatif |
|
|
faker |
| prépositions |
|
|
|
mei, fan, foar, nei, ta, yn,
oer, op, troch, by, oan, te, tsjin, sûnder,
tusken, fan2, om,
ûnder, út |
| conjonctions |
|
|
|
mar, en, dat, as, want, as2,
dus, as3, dat, of,
oft, om't |
| interjections |
|
|
|
goeie, ja, nee, tanke, sa,
no, goendei, hear, och, net, wat, o, och, ju,
tank |
| verbes |
infinitif |
|
|
ite, dwaan, ha(wwe), wurde,
gean, fine, freegje, leauwe, bringe, hâlde,
kostje, prate, rinne, sizze, jaan, sitte, krije,
skamje, meinimme, sjen, sitte, sliepe |
| |
présent |
singulier |
1e personne |
bin, haw, kin, draach, tink,
wit, gean, lit, sil, nim |
| |
|
|
2me personne |
bist, hast, wolst, bedoelst,
wolst, leist, meist, giest, hoechst, sitst,
sjochst, witst |
| |
|
|
3me personne |
is, giet, krijt, past, liket,
reint, rint, wurdt, wennet, hat, komt, praat,
sil, wol, skynt, keapet, kin, lit, nimt, jeuzelt,
leit |
| |
|
pluriel |
toutes personnes |
binne, hawwe, kinne, geane,
sille, kinne, moatte, boartsje, bliuwe, komme,
prate, witte, begjinne, leare, moatte, sjogge,
wolle, jouwe, sette, kostje, meitsje, steane,
begjinne, hearre |
| |
gérondif |
|
|
folgjend, oan it sjongen, oan
it fervjen |
| |
participe |
|
|
hân, west, lokwinske, gien,
kinnen, sjoen, leard, wenne, boud, makke, teld |
| |
imparfait |
singulier |
1e & 3me personne |
woe, sei, gie, koe, hie, soe,
stie, wie, tocht, foel, moast, seach, siet |
| |
|
|
2me personne |
koest, woest |
| |
|
pluriel |
|
hiene, wiene, wennen,
fertelden, koene, moasten, waarden |
| |
impératif |
|
|
harkje, lear, rieplachtsje,
besykje, sjoch, set, tink, helje, jou, lis, yt,
anderje, ferlykje, fersin, set oer, skriuw,
sprek, gean |
| |
2me infinitif |
|
|
te fielen, te hearren, it
meitsjen, lizzen, sjen, te hynsteriden, te
rekkenjen |
| noms |
masculin |
|
|
Jan, Pyt, Aaltsje, Amearika,
Fryslân, Klaas, Ljouwert, Simen |
| voyelles |
brèves |
|
|
e, i, ò,
oe/û,
y/i, o, a, u, ú |
| |
longues & diphtongues |
|
|
ei/y/ij, o, a/aa, ee, ou/au,
eauw/iuw, eu, ui |
| |
diphtongues 'tournées' |
|
|
ie, oe, â/ô, ê, ea, oa,
eo, ue |
| |
diphtongues 'brisées' |
|
|
uo, iè,
oà, eà |
| |
voyelles étendues |
|
|
û, ii, u |
|