Vortojn novajn al la kurso frizona de P. Kramer

Al leciono 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 - Returne al leciono 1

 

Leciono 1 Rekonto
Friza Esperanto
Rimarkoj 1
dy
vi [ al prepozicioj; familiare]
vin [akuzativo/dativo]
giet iri al tria persono
goed bona  
goeie bonan tagon  
hoe kiel  
Hoe is it mei dy? Kiel vi fartas?  
ien unu  
is estas al tria persono
it la ne traduki tie chi
Jan Jan nomo
de Leciono la leciono  
mei al  
Mei my giet it goed. Al mi estas bone.  
my
mi al prepozicioj
 
Pyt Piet nomo





Leciono 2 Malnova, maljuna, nova kaj juna
Friza Esperanto
Rimarkoj 2
ld maljuna  
binne estas [multenombro]
de la [malneutrale]
ek ankau  
de fyts la biciklo  
de fytsen la bicikloj  
harkje auskulti  
it hs la domo  
it la [neutrale]
jong juna  
de ko la bovina  
de ldsprekker la lautparolilo  
mar sed  
nei al post
nij nova  
twa du  
de wein la charo  
de weinen la charoj  





Leciono 3 Profesioj
Friza Esperanto
Rimarkoj 3
ik bin mi estas  
bist do (chu) vi estas ankau: bisto, mallonga: bist '(chu) vi estas'
de boer la farmisto  
boppe supre  
dan tiam  
do vi [subjekto; familiare]
drok okupata  
en kaj  
folgjende sekvanta  
hast do heb jij ankau: hasto, mallonga: hast
do hast (chu) vi havas mallonga: hast
do hast it drok vi estas tre okupata  
ik haw mi havas  
ik mi  
in [ne en Esperanto] [artikolo]
ja jes  
nee ne  
no nun  
noch ankorau  
trije tri  
de winkel la butiko  





Leciono 4 Invito
Friza Esperanto
Rimarkoj 4
dan en tiu okazo  
dat tio  
fjouwer kvar  
fol plena  
folle multa  
gau baldau  
grif eble  
hn havinta  
hawwe havi  
hjir tie ci  
hjoed hodiau  
ite manghi  
jim vi multenombro; ankau: jimme
juster hierau  
de kast la shranko  
kinne povi  
krijt ricevas 3e persono ununombro
mar sed  
men oni [Chiam inklusive la parolanto! Ofte eufemismo por ik]
te min tro malmulte komparu: in bytsje 'malmulte'
nee ne  
net ne  
dat past tio konvenas  
de reis la vojagho  
sa tiel  
sa'n tia  
tanke wol dankas bone  
te tro  
s nia multenombro
wis certa  
wol bone, vere  





Leciono 5 Teo kaj fromagho
Friza Esperanto
Rimarkoj 5
aanst tuj  
besykje provi vidu Tajpu la korektan vorton
de buorren (meervoud) la centro de la vilagho  
dr tie  
dr .. fan de tio  
dwaan fari  
'e la mallonga por: de
fan de  
fierder plue, pli malproksime firder; komperativo en: fier 'malproksima'. Unua r estas sensona: [fjidder].
fiif kvin  
foar por for
foar dy por vi  
wy geane ni iras  
ha havi mallonga por: hawwe
it hompke la peco  
ik kin mi povas  
kinne povi vidu la grammatikon
lear lernu  
dat liket tio plachis  
dat liket my goed ta tio plachis mi bona  
meie havi la rajton; ami vidu la grammatikon
moatte devi vidu la grammatikon
nije novajn  
rieplachtsje konsultu  
sd satigata  
sd wurde esti satigata  
hy sei li diris vidu wier/ net wier, se vi respondas malbone
wy sille dwaan ni faros  
de sker la sukero  
ta   vidu liket
nee, tanke ne, dankas  
de tee la teo  
de tsiis la fromaghio  
it waar la vetero  
wat kio  
wolle voli vidu la grammatikon
wolst do? chiu vi estas? sensona l
wurde farighi  
de wurden la vortoj multenombro de: it wurd
wy
vi nominativo
NW [wij], sed mallonga 'vi' estas [wy]
yn [ne en Esperanto] [articolo]





Leciono 6 Eksteren
Frysk Esperanto
Opmerkings 6
beide la du  
in bytsje iom  
de doar la pordo  
de doarren la pordoj [dorren]
ik draach mi portas  
froulju virinoj multenombre de: de frou
Frysk Friza  
gean iri  
geane se? chu iri ili?  
in goede pet bona chapo  
hokker kiu  
de holle la kapo  
de jas la palto  
wy kinne nu povas (iri)  
de manlju la viroj multenombre de: de man
moatte devi  
net? ne vere?  
oer super kontrau
der oer kinne povi kontrau  
op sur  
de pet la chapo  
it reint pluvas  
seis ses  
tegearre la du  
ticht fermita  
in tichte jas palto nepenetrabla de akvo  
troch tra  
de tsjerke la preghejo  
s ni [dativo]
mei s kun ni  
wat ia, kelka  
wiet malseka  
de wiette la malseko  
ik woe mi volis tie chi: mi volos
wol kredeble, bone  





Leciono 7 Promeno
Frysk Esperanto
Opmerkings 8
it bern la infano  
de bern la infanoj  
boartsje ludi de infanoj; [botsje]; alie: spylje
by apud  
dat ke  
de dei la ta tago multenombre: de dagen
der [ne en Esperanto]  
derom pro tio  
dochs tamen  
efkes por momento  
fuort for fuort signifas movon for la parolanto; 'for resti' kontaue estas: wei bliuwe.
fuortgean foriri  
gie goed iris bene  
ien iu  
krekt preciza  
ml stranga  
it ml waar yn'e holle hawwe esti maltrankvila  
moarn morgau [moan]
de moarn la morgaua tago [moan]
nei iten post la mangho  
oan al okupata de
oer trans  
der rint ien iu marshas  
sn sep  
se ili kun akcento ankau: hja [skribinta formo], hju
sjoch! vidu!  
sjonge ludi  
oan it sjongen ludante  
it skiep la shafo multenombre: de skiep
de skoalle la lernejo [skolle]; ofte se de
ik tink mi pensas  
tink derom atentu  
it waar la vetero  
wakker tre, fervora  
de wei la vojo multenombre: de wegen. NW: de dyk; multenombre: de diken
hawwe west estas estinta  





Leciono 8 Naskotago
Frysk Esperanto
Opmerkings 8
acht ok  
al jam  
lder pli maljuna  
as ol  
dy tiu (=shi)
er li [nur enklitima; la formo kun aksento estas: hy]
it feest la festo  
fjirtich kvardek (acht en fjirtich = 48)
fyftich kvindek  
gau baldau  
har shia  
de heit la patro  
hoe kiel  
hy li  
it jier la jaro  
de jierdei la naskotago [jiddy]
jim
vi (multenombre)
ankau: jimme
klear preta, finita  
lokwinske! gratulinta!  
meitsje faru  
de mem la patrino  
nije wike sekvinta semajno (nova ..). Sed: oare moanne 'sakvinta monato', takom jier 'sekvinta jaro'.
no nu  
noch ankorau  
te plak sur lia loko  
se shi  
set metu  
de sin la frazo  
snein dimancho  
sneon sabato  
syn lia komparu sines 'la lio'
uzes la nia Chi tie do: mia patrino)
wannear se  
wer denove  
de wike la semajno  
wurdt farighas  





Leciono 9 Kie viva via familio?
Frysk Esperanto
Opmerkings 9
Aaltsje [virina nomo]  
Amearika Ameriko USA
do bedoelst vi celas  
benei preskau  
de besite la vizito  
better pli bone  
bliuwe resti  
de broer la frato  
dert el tio  
dert .. helje forigu  
dus sekve  
dy tiu = shi; ili
dy tiu = li
faker pli ofte  
ferline pasinta  
oan it fervjen koloriganta  
fine trovi  
freegje demandi  
de frou la virino  
Frysln Frizonujo  
gien irinta  
har ilia  
op 't heden en la nuna tempo  
helje prenu  
hiele tuta  
hiene havis  
him li [dativo]
kinnen povinti  
bliuwe kinnen povinti resti  
Klaas vira nomo  
koart mallonge  
koe povis  
komme venas  
lang longe  
leauwe kredi  
wolst leauwe chu volas vi kredi  
lstekens interpunkcia signaj  
Ljouwert Leeuwarden [la chefurbo de Frizonujo]
al lang lyn jam antau longe  
lytse malgrandaj  
de man la edzo  
myn mia  
nea neniam  
njoggen nau  
oerstallich superflua  
prate parolas vidu che de la supro de la leciono
sjoen vidinta  
de skoalmaster la instruisto [skolmaster]
de spaasje la spaco  
de suster la fratino  
tichteby proksime  
tichterby pli proksime  
tige vigla, okupata  
tink om atentu  
want char  
wat io  
wennet loghas  
wr kie demandinta pronomo
wr .. oer pri kie  
wr't kie relativa pronomo.
wiene estis  
wit scias  
witte scias  
wol [ne en Esperanto]  
wolst chu volas vi l estas sensona
de wrld la mondo  
it wurk la laboro  





Leciono 10 La nova najbaro
Frysk Esperanto
Opmerkings 10
aardich ne malbone  
alle tuta  
altyd chiam  
as kvazau  
begjinne komenchas  
bringe porti, veturigi  
de buorman la najbaro multenombro: de buorlju
dagen tagoj ununombro: de dei
drom tial  
eigen propre  
it eintsje la peco de la vojo  
faak ofte  
it famke la (malgranda) knabino
fansels kompreneble  
te fielen senti  
de Fries la frizono  
Frysk friza  
gns multe da  
ik gean mi iras  
goendei bonan tagon pli formala ol: goeie
graach volonte  
grut granda  
hlde teni  
hat (li) havas  
hear vi scias her = [jer]
goeie hear bonan tagon her
te hearren audi herren
heart by apartenas al hert = [jet]
heech alta  
hie havis  
hielendal komplete  
de hn la hundo  
jins onis (al: men)
it jiskfet la malpurajo-vazo  
jo vin  
de jonge la knabo  
de jnen la vesperoj  
'k mi = ik [nominativo]
komt venas  
komt hjir net wei ne venas de tie chi  
kostje kosti  
leard geleerd  
leare lerninta  
lstich malfacila  
de lju la homoj multenombre
maklik oportuna  
de minsken la homoj ununombre: de minske
moatte devas [motte]
oan 't wurk okupata  
och ho!  
praat parolas  
prate paroli  
in protte multo  
rinne iri  
sels mem  
sil kostje kostos sille = verbo de estonta tempo
Simen [vira nomo]  
sizze diri  
wy sjogge ni vidas sed: ik kin it sjen 'mi povas vidi'
skjin pura  
smoarch malpura  
soe sizze diris sille en imperfecto = verbo de konjunktivo
sokke tia  
sokken tia homoj  
't la kort voor: it
de taal la lingvo  
te   [partikulo de la gerundio]
ths hejme  
de tiid la tempo  
tsien dek  
tsjin al  
wa kiu  
wat io; tre multe  
wei el  
wenne loghinta  
wolle volas  
ynoarder ordiganta  





Leciono 11 Malsano
Frysk Esperanto
Opmerkings 11
alve dekunu  
as ol; se  
beammen arboj bemmen
it bd la lito  
op bd en la lito  
fan 't bd el la lito  
betiid frua  
bten en la libera aero  
der f el la lito  
der .. fan de .. tio  
dy vi [dativo, akusativo]
dy tiu  
earst dume unue
efkes por momento [mar efkes = mildiganta esprimo]
fan f el .. tio  
guon speco kelkaj
hast chu vi havas  
him ghi [akusativo]
jaan doni [infinitivo]
jou donu  
se jouwe ili donas  
jns vespere  
kld malvarma  
leist chu kushas vi  
let malfrua  
ik lit mi permesas  
lis kushigu  
lizze kushi ankau: kushigi
gean lizzen kushigu vin  
ljocht luma  
it ljocht la lumo  
meist chu vi havas permeson  
it ms la tranchilo  
middeis tagmeze  
moai bela  
moaier pli bela [moier]
moarns matene [mos]
net? ne vera?  
wat oars io alio  
oer per  
de oere la horo  
f for, malsupren [] = []
de pit la grajno  
se ili  
sels ech  
sette metas  
siik malsana  
sil ik jaan? chu mi donos?  
it sin la deziro ankau: la humoro
hast der sin oan? chu havas deziro en tio?  
sinesapels oranghoj  
sitte sidi  
skynt lumas  
stuollen seghoj ununonbro: de stoel
snder sen  
de tafel la tablo  
de tn la ghardeno  
wat kio; io; kiel  
wol ris iam  
wurdt farighas  
yt op formanghas  





Leciono 12 Domoj
Frysk Esperanto
Opmerkings 12
alhiel komplete  
boud konstruinta  
de bouwer la konstruisto  
dr char  
dr fan de char  
derfoar por tio [derfor]
dr oan dwaan fari por  
dr't kie relativa pronomo
dit ghi  
djoere kara  
dyn via  
dy't kiu relativa pronomo
elk chiu  
it folk la homoj  
gewurde lit permesas  
de grn la tero  
huzen domoj  
it jild la mono  
jin oni resenda pronomo
de kant la flanko  
keapet achetas  
kin povas  
krije kapti  
op't lst fine  
it libben la vivo  
hy lit li lasas  
lks luksa  
lyk ghusta  
makke farinta  
mear pli  
meitsje fari  
neat nenio  
nimt prenas  
o ho!  
oan de apud
in oar alia  
oare alia  
foar .. oer kontraue de  
pake (mia) avo  
pake-en-dy mia avo kaj lia familio  
it plak la loko  
it regear la registraro  
rjochte rekta  
ryk richa  
safolle tie multa  
salang tie longtempa  
skamje honti  
soks tia io  
steane staras  
stie staris  
it stik la parto  
stikken rompita  
de strjitte la strato  
tolve dekdu  
bin der op tsjin estas kontrau tio  
watst kio vi [wst]; vidu: Typ it goede wurd
wennen loghis  
wie estis  
de winst la profito  





Leciono 13 Al Ameriko
Frysk Esperanto
Opmerkings 13
al [ne en Esperanto] [konfirmanta partikulo]
allegearre tutaj homoj allegerre
alles chio  
allinne sola ankau: allinnich
begjinne komenci  
bste plej bona  
boppe supre  
dat tiel ke  
drnei poste  
it doel la intenco  
faaks eble  
de famylje la familio  
de frou mia edzino [joviala stilo]
geane jimme chu iros vi [multenombro]
giest chu iros vi [ununombro]
hast preskau  
hast chu havas vi  
hearre audas herre
dr hinne tien  
de ierde la tero  
it earst unue  
ju vi [joviala]
it ln la lando  
by .. lns laulonge de ankau: lns
mar ris una fojo ankau: ris
meinimme kunpreni  
de neef la kuzo 'nevo' estas omkesizzer, muoikesizzer
nei al, en  
nim prenas  
no chu ne vera?  
it noarden la nordo  
sil iros  
sjen rigardi  
stil silenta  
it suden la sudo  
nei .. ta al, en  
tocht pensis  
trettjin dektri  
tusken inter  
nder malsupre  
wa kiu  
it wurd la vorto  
ynienen subite  





Leciono 14 Denove hejme
Frysk Esperanto
Opmerkings 14
allinne nur  
bist vi estas  
der t el tio  
der wie che-estis  
it ding la objekto  
dizze tiu chi  
doe tiam  
doe't kiam relativa pronomo
it each la okulo  
eagen la okuloj  
de ein la ekstremajho la fino
elke chiu  
fan de  
de feilichheidsrym la sendanghereco-zono  
fertelden rakontis  
fjirtich kvardek  
fjirtjin dekkvar  
de fleanmesine la aeroplano  
foel falis [foel]; vidus: wier/ net wier
foel ta superis la atendon  
foel net ta elrevigis foel f
frij neokupita libera
fyftich kvindek  
God Dio  
de iene ein la unua ekstremajho  
koene povis  
koest chu vi povis  
los nefiksita  
meter metroj  
moast devis [most]
moasten devis [mosten]
de mul la talio  
nei ghis  
no en dan de tempo al tempo  
nmers numeroj  
oars alie  
of au  
oft chu relativa pronomo
om chirkau  
om't char  
de reizger la vojaghanto  
de rym la zono la rimeno
samar senplie  
seach vidis  
siet sidis  
sitte sidi  
sitten gean sidighi  
sjen vidi  
it skouder la shultro  
sliepe dormi  
de stoel la segho [stoel]
it swimfest la savjako  
tank dank' al Dio  
teld kalkulinta  
nder sub  
nderweis dumvoje  
t el  
waarden farighis  
wier vera  





Leciono 15 Rajdi chevalo
Frysk Esperanto
Opmerkings 15
anderje respondu  
benaud (fan) tima (por)  
wat is der oan? kio estas?  
dermei per ghi  
druveskers glikozoj  
fan dy de tiu, tia  
it fekje la faketo  
ferlykje komparu  
fersin dy net ne eraru  
gean iru  
hannen manoj  
hieltyd chiufoje  
it hier la haroj  
hoege bezoni  
hynders chevaloj it hynder 'la chevalo'
hynsteride rajdi chevalo  
dy iene tiu unua  
jeuzelt tede ripetadas che: jeuzelje 'tedante paroli'; ne rutina por chevalo!
leit kushas, situas & metas
nei te sizzen rediri che: neisizze
nearne nenie  
nuete malsovagha (deklinaciinta formo de nuet)
it krekte nmer la korekta numero  
oarsom inverse  
it papier la papero  
it pypke la pep  
rekkenje fidu kalkulu
oersetting traduko  
orizjinele originala  
it resultaat la rezultato  
set oer traduku  
siket serchas al: sykje. Vidu Oefeningen
sil te hynsteriden rajdos chevalo  
sitst vi sidas [sist]
sjochst chu vi vidas komparu: hy sjocht 'hij ziet'
skriuw skribu al: skriuwe
soe sizze kinne povus diri  
sprek parolu al: sprekke
sprutsene parolinta (deklinaciinta formo de sprutsen)
it suertsje la frandajheto  
de trui la trikotvesto  
werom returne  
witst chu vi scias [wist]
woest chu vi volus