Nieuwe woorden bij de cursus Fries van P. Kramer

Bij les 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 - Terug naar les 1

 

Les 1 Ontmoeting
Fries Nederlands
Opmerkingen 1
dy
je [voorwerpsvorm]
 
giet gaat  
goed goed  
goeie hallo  
hoe hoe  
Hoe is it mei dy? Hoe is het met je?  
ien n [telwoord]
is is  
it het  
Jan Jan  
de les de les  
mei met  
Mei my giet it goed. Met mij gaat het goed.  
my mij  
Pyt Piet  





Les 2 Oud, nieuw en jong
Fries Nederlands
Opmerkingen 2
ld oud  
binne zijn  
de de  
ek ook  
de fyts de fiets  
de fytsen de fietsen  
harkje luisteren  
it hs het huis  
it het  
jong jong  
de ko de koe  
de ldsprekker de luidspreker  
mar maar  
nei naar na
nij nieuw  
twa twee  
de wein de wagen  
de weinen de wagens  





Les 3 Beroepen
Fries Nederlands
Opmerkingen 3
ik bin ik ben  
bist do ben jij ook: bisto, kort: bist 'ben jij'
de boer de boer  
boppe boven  
dan dan  
do jij [onderwerpsvorm]
drok druk  
en en  
folgjende volgende  
hast do heb jij ook: hasto, kort: hast
do hast jij hebt kort: hast
do hast it drok jij hebt het druk  
ik haw ik heb  
ik ik  
in een [lidwoord]
ja ja  
nee nee  
no nu  
noch nog  
trije drie  
de winkel de winkel  





Les 4 Uitnodiging
Fries Nederlands
Opmerkingen 4
dan dan  
dat dat  
fjouwer vier  
fol vol  
folle veel  
gau gauw  
grif zeker  
hn gehad  
hawwe hebben  
hjir hier  
hjoed vandaag  
ite eten  
jim jullie ook: jimme
juster gisteren  
de kast de kast  
kinne kunnen  
krijt krijgt  
mar maar  
men men [Altijd inclusief de spreker! Vaak eufemisme voor ik]
te min te weinig verg. in bytsje 'weinig'
nee nee  
net niet  
dat past dat past  
de reis de reis  
sa zo  
sa'n zo een  
tanke wol dank je wel  
te te  
s onze  
wis zeker  
wol wel  





Les 5 Thee en kaas
Fries Nederlands
Opmerkingen 5
aanst straks  
besykje proberen zie Typ het juiste woord
de buorren (meervoud) het dorpscentrum  
dr daar  
dr .. fan daarvan  
dwaan doen  
'e de kort voor: de
fan van  
fierder verder firder; vergelijkend bij: fier 'ver'. Eerste r is stom: [fjidder].
fiif vijf  
foar voor for
foar dy voor jou  
wy geane wij gaan  
ha hebben kort voor: hawwe
it hompke het brokje  
ik kin ik kan  
kinne kunnen zie grammatica
lear leer  
dat liket dat lijkt  
dat liket my goed ta dat staat me wel aan  
meie mogen zie grammatica
moatte moeten zie grammatica
nije nieuwe  
rieplachtsje raadpleeg  
sd verzadigd  
hy sei hij zei zie wier/ net wier, als het verkeerde antwoord wordt gegeven
wy sille we zullen  
de sker de suiker  
ta toe  
nee, tanke nee, dank U  
de tee de thee  
de tsiis de kaas  
it waar het weer  
wat wat  
wolle willen zie grammatica
wolst do? wil je? stomme l
wurde worden  
de wurden de woorden meervoud van: it wurd
wy wij NW [wij], maar kort 'we' is [wy]
yn in  





Les 6 Er op uit
Frysk Nederlnsk
Opmerkings 6
beide beide  
in bytsje een beetje  
de doar de deur  
de doarren de deuren [dorren]
ik draach ik draag  
froulju vrouwen meervoud van: de frou
Frysk Fries  
gean gaan  
geane se? gaan ze?  
in goede pet een goede pet  
hokker welke  
de holle het hoofd  
de jas de jas  
wy kinne wij kunnen (gaan)  
de manlju de mannen meervoud van: de man
moatte moeten  
Nederlnsk Nederlands  
net? nietwaar?  
oer over  
der oer kinne er tegen kunnen  
op op  
de pet de pet  
it reint het regent  
seis zes  
tegearre met zijn beiden  
ticht dicht  
in tichte jas een waterdichte jas  
troch door  
de tsjerke de kerk  
s ons  
mei s met ons mee  
wat wat, een beetje  
wiet nat  
de wiette de nattigheid  
ik woe ik wilde  
wol wel  





Les 7 Wandeling
Frysk Nederlnsk
Opmerkings 8
it bern het kind  
de bern de kinderen  
boartsje spelen van kinderen; [botsje]; anders: spylje
by bij  
dat dat voegwoord
de dei de dag meervoud: de dagen
der er  
derom erom  
tink derom let op  
dochs toch  
efkes even  
fuort weg fuort geeft een beweging weg van de spreker aan; 'weg blijven' is daarentegen: wei bliuwe.
fuortgean weggaan  
gie goed ging goed  
ien iemand  
krekt net  
ml raar  
it ml waar yn'e holle hawwe onrustig zijn  
moarn morgen [moan]
de moarn de ochtend, de morgen [moan]
nei iten na het eten  
oan aan bezig met
oer over  
der rint ien er loopt iemand  
sn zeven  
se ze met klemtoon ook: hja [geschreven vorm], hju
sjoch! kijk!  
sjonge zingen  
oan it sjongen aan het zingen  
it skiep het schaap meervoud: de skiep
de skoalle de school [skolle]
ik tink ik denk  
tink derom let op  
it waar het weer  
wakker erg, flink  
de wei de weg meervoud: de wegen. NW: de dyk; meervoud: de diken
hawwe west zijn geweest  





Les 8 Verjaardag
Frysk Nederlnsk
Opmerkings 8
acht acht  
al al  
lder ouder  
as dan  
dy die (=zij)
er hij [alleen enclitisch; de vorm mt nadruk is: hy]
it feest het feest  
fjirtich veertig (acht en fjirtich = 48)
fyftich vijftig  
gau gauw (snel)
har haar  
de heit de vader  
hoe how  
hy he  
it jier the year  
de jierdei the birthday [jiddy]
jim jullie ook: jimme
klear klaar  
lokwinske! gefeliciteerd!  
meitsje maak  
de mem de mem  
nije wike volgende week (nieuwe ..). Maar: oare moanne 'volgende maand', takom jier 'volgend jaar'.
no nou  
noch nog  
te plak op zijn plaats  
se ze  
set zet  
de sin de zin  
snein zondag  
sneon zaterdag  
syn zijn verg. sines 'het zijne'
uzes de onze Hier dus: mijn moeder
wannear wanneer  
wer weer  
de wike de week  
wurdt wordt  





Les 9 Waar woont je familie?
Frysk Nederlnsk
Opmerkings 9
Aaltsje Aaltsje name
Amearika Amerika USA
do bedoelst je bedoelt  
benei bijna  
de besite de visite  
better beter  
bliuwe blijven  
de broer de broer  
dert eruit  
dert .. helje verwijder  
dus dus  
dy zij  
dy die = hij
faker vaker  
ferline verleden  
oan it fervjen bezig met schilderen  
fine vinden  
freegje vragen  
de frou de frou  
Frysln Friesland  
gien gegaan  
har hun  
op 't heden tegenwoordig  
helje halen  
hiele hele  
hiene hadden  
him hem  
kinnen gekund  
bliuwe kinnen kunnen blijven  
Klaas Klaas name
koart kort  
koe kon  
komme komen  
lang lang  
leauwe geloven  
wolst leauwe wil je geloven  
lstekens leestekens  
Ljouwert Leeuwarden  
lyn geleden  
lytse kleine  
de man de man  
myn mijn  
nea nooit  
njoggen negen  
oerstallich overtollig  
prate praten zie les bovenaan
sjoen gezien  
de skoalmaster de onderwijzer [skolmaster]
de spaasje de spatie  
de suster de zuster  
tichteby dichtbij  
tichterby dichterbij  
tige erg (druk)  
tink om let op  
want want  
wat iets  
wennet woont  
wr waar vragend vnw.
wr .. oer waarover  
wr't waar betrekkelijk vnw.
wiene waren  
wit weet  
witte weten  
wol wel  
wolst wil je de l is stom
de wrld the wereld  
it wurk het werk  





Les 10 De nieuwe buurman
Frysk Nederlnsk
Opmerkings 10
aardich behoorlijk tamelijk goed
alle alle  
altyd altijd  
as alsof als
begjinne beginnen  
bringe brengen  
de buorman de buurman meervoud: de buorlju
dagen dagen enkelvoud: de dei
drom daarom  
eigen eigen  
it eintsje het eindje  
faak vaak  
it famke het (kleine) meisje  
fansels natuurlijk vanzelf(sprekend)
te fielen te voelen  
de Fries the Frisian  
Frysk Frisian  
gns veel  
ik gean ik ga  
goendei goedendag vormelijker dan: goeie
graach graag  
grut groot  
hlde houden  
hat heeft  
hear hoor her = [jer]
goeie hear dag hoor her
te hearren te horen herren
heart by hoort bij hert = [jet]
heech hoog  
hie had  
hielendal helemaal  
de hn de hond  
jins zijn, jouw (bij: men)
it jiskfet het vuilnisvat  
jo zich (bij: U)
de jonge de jongen  
de jnen de avonden  
'k ik  
komt komt  
komt hjir net wei komt hier niet vandaan  
kostje cost  
leard geleerd  
leare leren  
lstich lastig  
de lju de luitjes meervoud
maklik gemakkelijk  
de minsken de mensen enkelvoud: de minske
moatte moeten [motte]
oan 't wurk bezig  
och och, ach  
praat praat  
prate praten  
in protte veel  
rinne lopen  
sels zelf  
sil zal  
Simen Simon (naam)
sizze zeggen  
wy sjogge wij zien maar: ik kin it sjen 'ik kan het zien'
skjin schoon  
smoarch vuil  
soe zou  
sokke zulke  
sokken zulke mensen  
't het kort voor: it
de taal de taal  
te te  
ths thuis  
de tiid de tiid  
tsien tien  
tsjin tegen  
wa wie  
wat iets; heel wat  
wei vandaan  
wenne gewoond  
wolle willen  
ynoarder in orde  





Les 11 Ziekte
Frysk Nederlnsk
Opmerkings 11
alve elf  
as dan; als  
beammen bomen bemmen
it bd het bed  
op bd in bed  
fan 't bd uit bed  
betiid vroeg  
bten buiten  
der f uit bed  
der .. fan er .. van  
dy je; die  
earst eerst  
efkes even  
fan f (er) af  
guon een soort sommige
hast heb je  
him hem  
jaan geven onbepaalde wijs
jou geef  
se jouwe ze geven  
jns 's avonds  
kld koud  
leist lig je  
let laat bijv.nw.
ik lit ik laat  
lis leg  
lizze liggen ook: leggen
gean lizzen ga liggen  
ljocht licht  
it ljocht het licht  
meist mag je  
it ms het mes  
middeis 's middags  
moai mooi  
moaier mooier [moier]
moarns 's morgens [mos]
net? niet waar?  
wat oars iets anders  
oer over  
de oere het uur  
f af [] = []
de pit de pit  
se ze  
sels zelfs  
sette zetten  
siik ziek  
sil zal  
it sin de trek ook: het humeur
hast der sin oan? heb je er trek in?  
sinesapels sinaasappels  
sitte zitten  
skynt schijnt  
stuollen stoelen enkelvoud: de stoel
snder zonder  
de tafel de tafel  
de tn de tuin  
wat wat; iets  
wol ris wel eens  
wurdt wordt  
yt op eet op  





Les 12 Huizen
Frysk Nederlnsk
Opmerkings 12
alhiel helemaal  
boud gebouwd  
de bouwer de bouwer  
dr daar  
dr fan daar van  
derfoar ervoor [derfor]
dr oan dwaan eraan doen  
dr't waar betrekkelijk vnw.
dit dit  
djoere dure  
dyn jouw  
dy't die betrekkelijk vnw.
elk elk ieder
it folk de lui  
gewurde lit toelaat  
de grn de grond  
huzen huizen  
it jild het geld  
jin zich bij men
de kant de kant  
keapet koopt  
kin kan  
krije krijgen  
op't lst op het laatst  
it libben het leven  
hy lit hij laat  
lks luxe  
lyk juist, recht  
makke gemaakt  
mear meer  
meitsje maken  
neat niets  
nimt neemt  
o o  
oan aan  
in oar een ander  
oare andere  
foar .. oer tegenover  
pake (mijn) grootvader  
pake-en-dy grootvader en zijn gezin  
it plak de plaats  
it regear de regering  
rjochte rechte  
ryk rijk  
safolle zoveel  
salang zolang  
skamje schamen  
soks zoiets  
steane staan  
stie stond  
it stik het stuk  
stikken stuk, kapot  
de strjitte de straat  
tolve twaalf  
bin der op tsjin ben er tegen  
watst wat je [wst]; zie: Typ it goede wurd
wennen woonden  
wie was  
de winst de winst  





Les 13 Naar Amerika
Frysk Nederlnsk
Opmerkings 13
al wel  
allegearre allemaal allegerre
alles alles  
allinne alleen ook: allinnich
begjinne beginnen  
bste beste  
boppe boven  
dat zodat  
drnei daarna  
it doel het doel  
faaks misschien  
de famylje de familie  
de frou mijn vrouw [gemoedelijke stijl]
geane jimme gaan jullie  
giest ga je  
hast bijna; heb je  
hearre horen herre
dr hinne daar heen  
de ierde de aarde  
it earst eerst  
ju you [gemoedelijke aanspreekvorm]
it ln het land  
by .. lns langs ook: lns
mar ris maar eens ook: ris
meinimme meenemen meebrengen
de neef de neef 'zoon van broer of zuster' is omkesizzer, muoikesizzer
nei naar  
nim neem  
no niet waar?  
it noarden het noorden  
sil zal; ga  
sjen kijken  
stil stil  
it suden het zuiden  
nei .. ta naar  
tocht dacht  
trettjin dertien  
tusken tussen  
nder beneden  
wa wie  
it wurd het woord  
ynienen ineens  





Les 14 Weer thuis
Frysk Nederlnsk
Opmerkings 14
allinne alleen slechts
bist ben je  
der t er uit  
der wie aanwezig was  
it ding het ding  
dizze deze  
doe toen  
doe't toen betrekkelijk vnw.
it each het oog  
eagen ogen  
de ein het einde  
elke elke  
fan van  
de feilichheidsrym de veiligheidsriem  
fertelden vertelden  
fjirtich veertig  
fjirtjin veertien  
de fleanmesine het vliegtuig  
foel viel [foel]; zie: wier/ net wier
foel ta viel mee  
foel net ta viel tegen foel f
frij vrij  
fyftich vijftig  
God God  
de iene ein het ene einde  
koene konden  
koest kon je  
los los  
meter meter  
moast moest [most]
moasten moesten [mosten]
de mul de middel  
no en dan af en toe  
nmers nummers  
oars anders  
of of  
oft of betrekkelijk vnw.
om om  
om't omdat  
de reizger de passagier reiziger
de rym de riem  
samar zomaar  
seach zag  
siet zat  
sitte zitten  
sitten gean gaan zitten  
sjen (te) zien  
it skouder de schouder  
sliepe slapen  
de stoel de stoel [stoel]
it swimfest het zwemvest  
tank dank  
teld geteld  
nder onder  
nderweis onderweg  
t uit  
waarden werden  
wier waar  





Les 15 Paardrijden
Frysk Nederlnsk
Opmerkings 15
anderje antwoord  
benaud (fan) bang (voor)  
wat is der oan? wat is er?  
dermei ermee  
druveskers druivensuikers  
fan dy van die, zulke  
it fekje het vakje  
ferlykje vergelijk  
fersin dy net vergis je nit  
gean ga  
hannen handen  
hieltyd telkens  
it hier het haar  
hoege hoeven  
hynders paarden it hynder 'het paard'
hynsteride paardrijden  
dy iene die ene  
jeuzelt zeurt bij: jeuzelje 'zeurend praten'; niet gangbaar voor een paard!
leit ligt & legt
nei te sizzen na te zeggen bij: neisizze
nearne nergens  
nuete makke (verbogen vorm van nuet)
it krekte nmer het juiste nummer  
oarsom omgekeerd  
it papier het papier  
it pypke het piepje  
rekkenje rekenen  
oersetting vertaling  
orizjinele originele  
it resultaat het resultaat  
set oer vertaal  
siket zoekt bij: sykje. Zie Oefeningen
sil te hynsteriden ga paardrijden  
sitst zit je [sist]
sjochst zie je vergelijk: hy sjocht 'hij ziet'
skriuw schrijf bij: skriuwe
soe zou  
sprek spreek bij: sprekke
sprutsene gesproken (verbogen vorm van sprutsen)
it suertsje het snoepje  
de trui de trui  
werom terug  
witst weet je [wist]
woest wilde je