Kurso frizona de Pyt Kramer Also in English
Terug naar:
Nederlands
Proksimume 400,000 personaj parolas frizan en la provinco Frysln en la nordo de Nederlando
[Chu vi volas Saterfriza?] Kiel diras oni: Frysln? Auskultu friza aktualajho on-line
Iru al leciono 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Gramatiko Grafismo Indekso

More about the background of the applied language immersion method can be found at
http://olle-kjellin.com/SpeechDoctor/ProcLP98.html

Antauparolo

Tiu chi kurso estas pligrandiginta formo de la kurso de sep locionoj kiu mi sur tiu chi loko havis de post Majo 2000. On vizitis tio kurso ne malbone: de la 859 vizitantoj de la pagho 1 de la van de angla versio estis 121 kiuj chiuj lecionoj vizitis. Por la nederlanda version estis tui chi nombroj 185 kaj 41 (Yahoo Stats 4 Aprilo 2001).
Ankau mi ricevis nombron eposhtoj, kiuj mi stimulis rondigi la kurson kaj faris grandvaloraj rimarkoj.

Unue mi aldonis sep novaj lecionoj por preni la 197 plej trovighantaj vortoj en friza, kun kiu on chirkauprenas 65% de la chiutaga parolo. Intertempe venis ankau multaj alaj vortoj kaj formoj kun ghi por akiri bonaj interparoloj; la vortlisto kalkulas nun 525. Mi esperas, kiu oni en io maniero akiras bona komenca kono de la praktika lingva. Una lasta leciono priparolas kelkaj specialaj temoj.

Voor alle lessen heb ik het aantal oefeningen* aanzienlijk vergroot, waarmee de gebruiker de gelegenheid krijgt zelf met de taal te werken om er beter gevoel voor te krijgen. Al van de eerste les af wordt men gevraagd aan een gesprek deel te nemen!
*) Er zijn in totaal meerdan 600 oefeningen, waarvan meer dan de helft "geprogrammeerd" is, d.w.z. met ingebouwde correctie.

Bij elke les kan een aparte woordindex worden opgeroepen, die de nieuw geleerde woorden laat zien met de Nederlandse vertaling voor het betreffende geval en met mogelijke opmerkingen voor meer algemeen gebruik.
Er is ook een "groeiende grammatica" beschikbaar, waarin de nieuwe woorden in een grammatisch schema zijn geordend, wat resulteert in een "gegroeide grammatica" aan het einde, met een special overzicht van de buiging van
werkwoorden en van getallen.
Op ieder moment kan de eerste verschijning van een woord worden teruggevonden met behulp van de alfabetische woordenlijst. Verder zijn overzichten aanwezig van de Friese spelling en uitspraak.

Bij het maken van deze cursus heb ik veel gebruik gemaakt van de nieuwe Frisian-English Dictionary van Anne Dykstra, Ljouwert 2000 (Fryske Akademy/ Wurdboeken),
en van de Frisian Reference Grammar van Pieter Meijes Tiersma, Ljouwert 1999 (
Fryske Akademy/ Taal- en Letterkunde).
Mijn lichtend voorbeeld waren de on-line cursussen in het
Bretons.
Voor de oefeningen heb ik veel nut gehad van mijn ervaring als docent Nederlands als tweede taal.

Over de opzet van de cursus nog het volgende: Beginnende met een heel eenvoudige tekst in de eerste les wordt het niveau gedurende de cursus geleidelijk opgevoerd . In elke les wordt de student eerst blootgesteld aan Friese spraak zonder geschreven tekst, waarna een paar vragen worden gesteld om de ondernemingsgezindheid te bevorderen. Dan wordt gevraagd een spreker na te zeggen en diens rol in een gesprek te spelen. Zo wordt de juiste uitspraak geoefend ongehinderd door de geschreven tekst, terwijl men al wat gevoel voor de inhoud krijgt en niet meer met de mond vol tanden staat. Dat is nog meer het geval in de latere lessen, waar de teksten te lang zijn om te onthouden, waardoor de gebruiker tot improvisatie wordt gedwongen.
Hetzelfde wordt dan herhaald met de geschreven tekst ernaast, waarbij de student wordt aangemoedigd de lijst van nieuw geleerde woorden te raadplegen alsmede zijn groeiende grammatica. Daarna volgt een aantal oefeningen, zoals vertalen, verstaan, waar/ niet waar, maak een goede zin, typ het juiste woord en schrijven en spreken. Zo is de student intensief met elke tekst bezig, waardoor de taal op een natuurlijke manier wordt geleerd.
Voor de duidelijkheid worden scheidbare werkwoorden steeds apart geschreven, b.v. fierder gean i.p.v. fierdergean.

Het (westerlauwerse) Fries kent maar geringe dialectische variaties. Deze cursus is gebaseerd op het standaard-Fries, in de praktijk de taal van het centrum van de provincie. Enige variaties zijn aangegeven met ZO (zuidoost), NW (noordwest).

Indien U enige verdere opmerkingen heeft, aarzel dan niet te schrijven.
Dat geldt ook voor technische problemen.

Er moet verder op worden gewezen dat in Friesland en soms daarbuiten verscheidene soorten cursussen Fries worden georganiseerd door de AFK, Achter de Hoven 23, Leeuwarden, tel. 058-234 30 70, www.afuk.nl. Email: ynfo@afuk.nl .

4 juni 2001, Pyt Kramer




















Hoe zeg je Frysln? Naar boven

Sinds enige jaren is Frysln de officile naam van de vroegere provincie Friesland. Als gevolg daarvan hoor je vele hoogwaardigheidsbekleders deze naam bezigen en dat is alleen maar toe te juichen.

Jammer genoeg wordt er bij de uitspraak vaak een fout gemaakt en die vindt zijn oorzaak in het feit dat de naam op twee manieren wordt uitgesproken:

1. Met een gewone n: [Frysln]
Dat is de gewone uitspraak van het woord op zich of v
r klinkers of vr d, h, n of t.

2. Met een nasale : [Frysl]
Deze laatste uitspraak geldt alleen v
r de andere medeklinkers: b, d, f, g, j, k, l, m, ng, p, r, s, v, w, z.

 

 

 

 

 

snt 7 july 2001